Tập thể dục giúp người tiền tiểu đường và tiểu đường kiểm soát đường huyết. Nhưng khi nghỉ tập, hiệu ứng này có thể bị ảnh hưởng. Và mức độ ảnh hưởng lại phụ thuộc vào thời gian nghỉ tập là bao lâu.
Có nhiều nguyên nhân khiến một người phải tạm ngưng tập luyện. Các nguyên nhân này thường là bận việc, đang mắc bệnh hay chấn thương nhẹ, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Với người khỏe mạnh, vài ngày ít vận động có thể làm giảm độ nhạy insulin, tức là khả năng cơ thể sử dụng hoóc môn insulin để hạ đường huyết trở nên kém hiệu quả hơn. Hệ quả là làm tăng đường huyết sau ăn. Với người mắc tiểu đường loại 2, những thay đổi này xảy ra rõ nét hơn và nhanh hơn.
Nghỉ tập có thể khiến đường huyết ở người tiểu đường biến động. Tuy nhiên, mức độ biến động lại tùy thuộc vào thể trạng ban đầu, cường độ vận động trước đó, chế độ ăn và thời gian ngừng tập.
Đi bộ ngắn sau bữa ăn hoặc đứng lên vận động vài phút sau mỗi 30-60 phút ngồi có thể giúp cải thiện đường huyết sau ăn
Cơ vân là nơi tiêu thụ phần lớn đường glucose của cơ thể, đặc biệt nếu có vận động. Khi tập luyện đều đặn, độ nhạy insulin, các chất vận chuyển đường và khả năng ô xy hóa đường glucose trong ty thể đều tăng. Những thay đổi này giúp đường glucose trong máu được đưa vào tế bào cơ một cách nhanh và hiệu quả hơn.
Khi ngừng vận động, các cơ chế trên suy giảm tương đối nhanh. Hệ quả là khiến đường huyết, đặc biệt là sau khi ăn, có xu hướng tăng.
Các nghiên cứu cho thấy mức độ tăng này phụ thuộc nhiều vào thời gian và mức giảm vận động. Sau 1 ngày tăng thời gian ngồi và giảm vận động, khả năng phản ứng của cơ thể với insulin đã có thể bị suy giảm.
Sau 3 ngày, độ nhạy insulin giảm rõ rệt hơn, đặc biệt nếu quá ít vận động và ngồi nhiều. Trong khoảng 7-10 ngày ngưng tập, đường huyết sau ăn tăng cao hơn và khả năng kiểm soát đường huyết kém hơn so với thời điểm đang tập đều. Điều này cho thấy lợi ích chuyển hóa của tập luyện có thể mất đi khá nhanh nếu không được duy trì.
Tuy nhiên, không phải ai cũng phản ứng giống nhau khi ngưng vận động. Người mắc tiểu đường loại 2 và tiền tiểu đường sẽ thấy đường huyết biến động nhanh và rõ hơn. Do đó, với nhóm này, ngay cả khi không thể tập luyện như bình thường thì họ vẫn cần duy trì vận động nhẹ trong ngày. Chẳng hạn, đi bộ ngắn sau bữa ăn hoặc đứng lên vận động vài phút sau mỗi 30-60 phút ngồi có thể giúp cải thiện đường huyết sau ăn.
Một yếu tố then chốt khác là điều chỉnh khẩu phần ăn. Khi mức vận động giảm, nhu cầu năng lượng sẽ giảm theo. Do đó, người bị tiểu đường, tiền tiểu đường cũng cần giảm bớt tinh bột tinh chế và tổng lượng calo nạp vào trong ngày, theo Verywell Health.