Việc xăng sinh học E10 chính thức được phân phối đại trà trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 không chỉ là một thay đổi trên thị trường bán lẻ xăng dầu. Đằng sau đó là sự vận hành đồng bộ của cả một chuỗi giá trị, từ sản xuất ethanol nhiên liệu, phối trộn, lưu trữ đến phân phối, trong đó Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất và Nhà máy Lọc dầu Dung Quất đang giữ vai trò trung tâm trong việc bảo đảm nguồn cung cho thị trường.
Khu vực chứa sản phẩm ethanol tại Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất và đường ống dẫn sản phẩm kết nối với NMLD Dung Quất
Khi những cây xăng trên cả nước bắt đầu thay thế dần xăng khoáng bằng xăng sinh học E10, một giai đoạn mới của ngành năng lượng Việt Nam cũng chính thức được mở ra. Khác với các giai đoạn thí điểm trước đây, lần triển khai này được thực hiện trên quy mô toàn quốc, đòi hỏi hệ thống cung ứng phải vận hành ổn định từ khâu sản xuất nguyên liệu đến phân phối sản phẩm cuối cùng.
Để tạo ra xăng E10, yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất là nguồn ethanol nhiên liệu. Đây là thành phần chiếm 10% trong hỗn hợp xăng sinh học và được xem là mắt xích mở đầu của toàn bộ chuỗi giá trị.
Sau thời gian tạm dừng hoạt động, Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất thuộc Công ty Cổ phần Nhiên liệu sinh học dầu khí miền Trung (BSR-BF) đã được khôi phục và đưa vào vận hành trở lại từ đầu năm 2026. Sự trở lại của nhà máy diễn ra đúng thời điểm nhu cầu ethanol trong nước tăng mạnh khi thị trường bước vào giai đoạn chuyển đổi sang E10.
Không chỉ tái khởi động sản xuất, BSR-BF còn triển khai hàng loạt giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành nhằm tối ưu chi phí và tăng năng suất. Các cải tiến tập trung vào công nghệ chưng cất, tối ưu tiêu hao năng lượng, nâng cao hiệu quả xử lý phụ phẩm và hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn.
Nhờ đó, công suất nhà máy liên tục được nâng lên. Từ giai đoạn vận hành thận trọng để ổn định hệ thống, nhà máy đang từng bước tiến tới công suất thiết kế khoảng 330 m3 ethanol mỗi ngày, góp phần hình thành nguồn cung ổn định cho thị trường nhiên liệu sinh học.
Hiện BSR đặt mục tiêu nâng công suất phối trộn xăng E10 lên gấp đôi so với mức hiện tại, đạt khoảng 300.000 m3/tháng.
Chủ động nguồn nguyên liệu, giảm phụ thuộc thị trường
Một trong những thách thức lớn nhất đối với sản xuất ethanol là bảo đảm nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định. Bài toán này càng trở nên quan trọng khi nhu cầu ethanol tăng mạnh cùng với quá trình mở rộng thị trường xăng E10.
Thay vì phụ thuộc vào một nguồn nguyên liệu duy nhất, BSR-BF lựa chọn chiến lược đa dạng hóa nguồn cung. Sắn lát vẫn là nguyên liệu chủ lực với nguồn cung từ các vùng nguyên liệu trong nước, đặc biệt tại khu vực Tây Nguyên, đồng thời kết hợp nhập khẩu từ Lào và Campuchia.
Song song với đó, doanh nghiệp cũng nghiên cứu khả năng sử dụng ngô cao sản nhập khẩu trong những thời điểm có lợi thế về giá thành và logistics. Cách tiếp cận linh hoạt này giúp giảm thiểu rủi ro đứt gãy nguồn cung, đồng thời tối ưu hiệu quả sản xuất trong bối cảnh thị trường nông sản luôn biến động.
Một lợi thế đặc biệt của Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất là vị trí nằm liền kề Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Ethanol sau khi sản xuất có thể được chuyển trực tiếp sang hệ thống tiếp nhận và phối trộn mà không phải trải qua nhiều khâu trung gian. Điều này giúp giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả vận hành và tăng khả năng chủ động trong tổ chức sản xuất.
Nhà máy nhiên liệu sinh học Dung Quất (BSR-BF)
Hoàn thiện mắt xích cuối cùng của chuỗi cung ứng
Nếu ethanol là nguyên liệu đầu vào thì công đoạn phối trộn tại Nhà máy Lọc dầu Dung Quất chính là bước hoàn thiện để tạo ra sản phẩm xăng E10 trước khi đưa ra thị trường.
Để chuẩn bị cho việc kinh doanh đại trà xăng E10, BSR đã chủ động nâng cấp toàn bộ hệ thống hạ tầng từ kho bãi, bồn chứa đến công nghệ phối trộn và xuất bán. Ngay từ đầu năm 2026, doanh nghiệp đã triển khai kế hoạch sản xuất E10 với quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường.
Hệ thống phối trộn trực tiếp được đưa vào vận hành từ tháng 3/2026 với công suất đạt từ 800 - 1.000 m3 mỗi ngày. Đồng thời, các bể chứa chuyên dụng dung tích lớn cũng được nâng cấp để bảo đảm chất lượng sản phẩm trong suốt quá trình lưu trữ.
Một dấu mốc quan trọng diễn ra vào tháng 5/2026 khi BSR xuất bán thành công lô xăng E10 RON95 đầu tiên bằng đường biển. Sự kiện này không chỉ đánh dấu việc hoàn thiện chuỗi logistics mà còn mở rộng đáng kể khả năng cung ứng nhiên liệu sinh học trên phạm vi toàn quốc.
Hiện nay, tổng sản lượng xăng E10 RON95 được BSR sản xuất và xuất bán đạt khoảng 80.000 - 100.000 m3 mỗi tháng. Trong thời gian tới, công suất này dự kiến tiếp tục tăng khi các hạng mục hạ tầng mới được đưa vào vận hành.
Theo kế hoạch, một bể chứa mới dung tích hơn 33.500 m3 sẽ được đưa vào sử dụng trong quý III/2026, giúp nâng năng lực phối trộn của BSR lên khoảng 300.000 m3/tháng, gấp đôi hiện nay.
Người dân dần thích ứng và lựa chọn sử dụng xăng E10
Không chỉ là nhiên liệu mới
Sự xuất hiện của xăng E10 không đơn thuần là bổ sung thêm một sản phẩm trên thị trường xăng dầu. Đây được xem là bước đi cụ thể trong chiến lược chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải của Việt Nam.
Khác với xăng khoáng truyền thống, ethanol được sản xuất từ các nguyên liệu có khả năng tái tạo như sắn và ngô. Việc sử dụng ethanol trong nhiên liệu giúp giảm lượng phát thải khí nhà kính, đồng thời tạo thêm đầu ra cho ngành nông nghiệp và thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn.
Từ góc độ an ninh năng lượng, việc chủ động sản xuất ethanol trong nước còn giúp giảm áp lực phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động của thị trường năng lượng toàn cầu.
Nhân sự vận hành các phân xưởng sản xuất ethanol tại Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất
Đặc biệt, xăng E10 có thể sử dụng trên phần lớn phương tiện đang lưu hành mà không cần thay đổi động cơ hay đầu tư hạ tầng mới. Đây là yếu tố quan trọng giúp quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi và tiết kiệm chi phí.
Thực tế tại Quảng Ngãi cho thấy người tiêu dùng đang dần thích nghi với loại nhiên liệu mới. Chỉ trong những ngày đầu triển khai đại trà, sản lượng xăng E10 đã chiếm tỷ trọng lớn trong tổng lượng xăng tiêu thụ trên địa bàn.
Từ việc khôi phục sản xuất ethanol, hoàn thiện hệ thống phối trộn đến mở rộng năng lực phân phối, chuỗi cung ứng xăng E10 đang dần được hình thành một cách hoàn chỉnh. Đây không chỉ là câu chuyện của riêng một sản phẩm nhiên liệu mà còn là minh chứng cho nỗ lực xây dựng hệ sinh thái năng lượng xanh, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong tương lai.