Chiều 8/10, tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III) chính thức khai mạc với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”. Diễn đàn tập trung làm rõ vai trò của con người trong việc thúc đẩy năng suất, đổi mới sáng tạo, năng lực cạnh tranh và tăng trưởng của doanh nghiệp Thủ đô.
CEF III do UBND thành phố Hà Nội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME) là đầu mối tổ chức, điều phối, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.
Lực đẩy tăng trưởng từ nguồn nhân lực
Phát biểu tại phiên khai mạc, GS.TS Mạc Quốc Anh, Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng uỷ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội, nhấn mạnh CEF III là bước tiếp theo trong mạch phát triển của ba kỳ Diễn đàn Kinh tế Thủ đô.
GS.TS Mạc Quốc Anh, Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng uỷ, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội,
Nếu CEF I tập trung vào AI, thương mại điện tử và các công cụ số nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, mở rộng thị trường và đổi mới phương thức kinh doanh, CEF II hướng tới vốn, M&A, đầu tư, phát triển nhà cung ứng, nội địa hóa và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, thì CEF III đặt câu hỏi nền tảng hơn: Ai sẽ làm chủ công nghệ, vận hành nguồn vốn, phát triển thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và giúp doanh nghiệp đi sâu hơn vào chuỗi giá trị?
Theo đó, khái niệm “nguồn nhân lực chất lượng cao” tại CEF III không chỉ được nhìn nhận qua bằng cấp, chức danh hay số lượng nhân sự quản lý. Trọng tâm được đặt vào năng lực thực thi và khả năng tạo ra giá trị cho doanh nghiệp.
Theo GS.TS Mạc Quốc Anh, nhân lực chất lượng cao không chỉ được đo bằng bằng cấp hay chức danh, mà phải thể hiện qua năng lực thực thi và đóng góp cụ thể cho sản xuất, kinh doanh.
Ông nhấn mạnh các năng lực cần thiết gồm lãnh đạo, quản trị, tài chính, đầu tư; ứng dụng AI, dữ liệu và tự động hóa; bán hàng, marketing, thương mại điện tử, xuất khẩu, logistics; cùng trình độ của kỹ sư, kỹ thuật viên và lao động lành nghề.
GS.TS Mạc Quốc Anh cho rằng hiệu quả sử dụng nhân lực phải được phản ánh qua năng suất, giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định rõ những năng lực còn thiếu, phương án bổ sung và cách tổ chức nhân sự, thay vì chỉ chú trọng tuyển dụng hoặc đào tạo.
Kiến nghị mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực AI
Phát biểu tại Diễn đàn, Ngài Kanat Tumysh, Đại sứ Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của con người trong bối cảnh công nghệ đang thay đổi phương thức sản xuất, quản trị và hoạt động kinh tế.
Ngài Kanat Tumysh, Đại sứ Cộng hòa Kazakhstan tại Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn.
Theo Đại sứ, công nghệ không tự tạo ra thịnh vượng. Tri thức, khả năng sáng tạo, tư duy và quyết tâm của con người quyết định việc ứng dụng công nghệ và chuyển hóa thành tựu khoa học thành giá trị xã hội.
Kazakhstan coi đầu tư vào con người là ưu tiên chiến lược, tập trung vào giáo dục, nghiên cứu khoa học, kỹ năng số và trình độ kỹ thuật cho thế hệ trẻ. Quá trình này cần sự phối hợp giữa trường đại học, doanh nghiệp, cơ quan nhà nước và tổ chức nghiên cứu, đồng thời gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.
Đại sứ Kanat Tumysh cho biết Kazakhstan đã thành lập Đại học Trí tuệ nhân tạo tại thủ đô Astana trong năm 2026 và mời sinh viên Việt Nam đến học tập, nghiên cứu.
Đề xuất này mở ra khả năng tăng cường hợp tác giáo dục và đào tạo nhân lực AI giữa hai nước, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế số. Hai bên có thể thúc đẩy trao đổi học thuật, đào tạo kỹ thuật, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo giữa cơ sở giáo dục, tổ chức nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia.
Quang cảnh Diễn đàn
Điểm nghẽn của doanh nghiệp Thủ đô
Một trong những câu hỏi trọng tâm được đặt ra tại CEF III là trong bối cảnh Hà Nội hướng tới tăng trưởng hai con số, doanh nghiệp Thủ đô đang gặp những điểm nghẽn nào về năng suất, công nghệ, vốn, thị trường, liên kết chuỗi và nhân lực; đồng thời cần những năng lực con người nào để khắc phục các hạn chế này và tạo ra tăng trưởng thực chất.
Để trả lời câu hỏi trên, Diễn đàn dành nội dung đầu tiên cho báo cáo “Hà Nội 2026 - Thực trạng doanh nghiệp, điểm nghẽn và yêu cầu tạo động lực tăng trưởng mới”. Báo cáo tập trung nhận diện những lĩnh vực doanh nghiệp Hà Nội đang có lợi thế, những điểm còn hạn chế và các yếu tố cản trở khả năng mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường, hấp thụ vốn và tham gia chuỗi giá trị.
Trên cơ sở đó, 5 báo cáo chuyên đề đi sâu vào các nhóm vấn đề liên quan trực tiếp đến nguồn nhân lực và tăng trưởng. Chuyên đề thứ nhất tập trung vào tuyển dụng đúng người, đào tạo đúng năng lực và chuyển hóa năng lực thành năng suất, giá trị gia tăng. Chuyên đề thứ hai bàn về nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa, tiếp nối trục công nghệ của CEF I.
Chuyên đề thứ ba tập trung vào nhân lực quản trị, tài chính và M&A, kế thừa trục vốn, đầu tư và tái cấu trúc của CEF II. Chuyên đề thứ tư đặt vấn đề về nhân lực thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu và logistics. Trong khi đó, chuyên đề thứ năm tập trung vào kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị, đặc biệt là liên kết giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo theo nhu cầu thực tế.
Các chuyên đề không dừng ở việc mô tả thực trạng mà phải đưa ra những giải pháp có khả năng triển khai, từ tuyển dụng, đào tạo, tái đào tạo đến sử dụng và giữ chân nhân sự; đồng thời đo lường hiệu quả thông qua năng suất, doanh số, chất lượng, khả năng hấp thụ vốn và năng lực tham gia chuỗi giá trị.
Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF gồm 9 thành viên.
Trong khuôn khổ Diễn đàn đã diễn ra lễ ra mắt Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF gồm 9 thành viên, do PGS.TS Trần Đình Thiên làm Chủ tịch, cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì.